Verhaal
‘Archeologen houden voorwerpen het liefst in de grond’
Een gouden ring van ruim 600 jaar oud, Romeinse boerderijen en een dakpan met hondenpootafdrukken. Het zijn zomaar wat ontdekkingen van Haagse archeologen. Maar wie denkt dat hun werk vooral bestaat uit schatgraven, heeft het mis. Archeoloog Peter Stokkel neemt ons mee onder de grond én achter de schermen van een vak dat nooit verveelt.
Stelt u zich voor: u bent aan het werk en vindt zomaar een gouden ring die ruim 6 eeuwen onder de grond heeft gelegen. Het overkwam onlangs een Haagse archeoloog tijdens opgravingen achter de Ridderzaal. De bijzondere ring, met het opschrift ‘STADICH’, dat standvastigheid of trouw betekent, is inmiddels te bewonderen in het Begin externe link: Informatiecentrum Binnenhofrenovatie(Externe link), eind externe link..
Het verhaal erachter
Maar hoe bijzonder zo’n ontdekking ook is, volgens Peter Stokkel draait archeologie om veel meer dan mooie vondsten. ‘Natuurlijk is het geweldig als je iets vindt wat je nog nooit eerder hebt gezien. Maar uiteindelijk gaat het vooral om het verhaal erachter. Wat vertelt het ons over de mensen die hier vroeger leefden?’
Een stad met laagjes
Voor archeologen is Den Haag een soort snoepwinkel. Door de ligging aan zee en de invloed van wind en water ontstonden in de loop van duizenden jaren verschillende zand-, klei- en veenlagen. Daarin ligt zo’n 6.000 jaar aan bewoningsgeschiedenis opgeslagen.
‘We hebben hier bijna alles’, vertelt Peter enthousiast. ‘Van prehistorische nederzettingen tot een historische binnenstad. Elke periode heeft zijn eigen sporen achtergelaten.’
Liever in de grond
Dat archeologen lukraak gaten graven in de hoop iets te vinden, is overigens een misverstand. ‘In de grond blijven voorwerpen vaak het beste bewaard. Zodra ze bovenkomen, komen ze in contact met zuurstof en kunnen ze snel achteruitgaan.’
Pas als de bodem verstoord moet worden, bijvoorbeeld voor nieuwbouw of kabels en leidingen, komen de archeologen in actie.
Puzzelen voor gevorderden
In De Tempel aan de Prins Hendrikstraat worden de vondsten daarna onderzocht. Wie er rondloopt, kijkt zijn ogen uit. Stellages vol aardewerk, potjes en andere vondsten. Medewerkers en vrijwilligers die met engelengeduld voorwerpen schoonmaken of proberen van tientallen scherven weer een herkenbare kruik te maken. Puzzelen voor gevorderden, maar dan zonder voorbeeld op de doos.
‘We leggen tijdens opgravingen heel precies vast wat we waar vinden’, legt Peter uit. ‘Die context is minstens zo belangrijk als het voorwerp zelf. Vervolgens proberen we er een begrijpelijk verhaal van te maken.’
Een liefdesverklaring uit het verleden
Dat verleden is ook buiten De Tempel te ontdekken. In het Molenvlietpark, waar tijdens de aanleg van de Rotterdamsebaan meer dan 10 Romeinse boerderijen werden gevonden, is een archeologiewandeling uitgezet. Via informatieborden en QR-codes ontdekt u hoe het landschap er vroeger uitzag en hoe mensen leefden.
En die vondsten zijn niet mis. Zo kwamen 6 zilveren armbanden, 107 zilveren munten, een zeldzame mantelspeld en honderden Romeinse dakpannen boven de grond. Op meer dakpannen staan zelfs dierenpootafdrukken. Kennelijk liepen viervoeters ook 2000 jaar geleden al graag precies daar waar het niet de bedoeling was.
Misschien wel de mooiste vondst is een zilveren ring met de inscriptie AMO TE VITA: ‘Ik hou van je, mijn lief.’ Een liefdesverklaring die eeuwen later nog altijd ontroert. En precies dat maakt archeologie zo bijzonder. Want onder al die lagen zand en klei liggen niet alleen oude spullen, maar vooral verhalen van mensen die helemaal niet zoveel van ons verschilden.
Zelf op ontdekkingstocht?
Zelf op ontdekkingstocht? De archeologiewandeling in het Molenvlietpark is gratis. Kijk op Begin externe link: archeologie.denhaag.nl(Externe link), eind externe link..