Statushouders in Den Haag

De gemeente Den Haag levert als stad van vrede en recht graag haar bijdrage aan het oplossen van de vluchtelingenproblematiek. De gemeente heeft in 2016 van het Rijk de opdracht gekregen om 1466 vluchtelingen met een tijdelijke verblijfsvergunning te huisvesten. Voor deze mensen is of wordt nog dit jaar woonruimte gecreëerd. Daarnaast wil het college van burgemeester en wethouders 700 extra mensen een plek bieden.

De gemeente huisvest al jaren vluchtelingen met een tijdelijke verblijfsvergunning en helpt en ondersteunt deze mensen bij het vinden van een plek in de Haagse samenleving.

Algemene informatie over statushouders

Op de website van de Rijksoverheid en de website van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) staat veel algemene informatie over de huisvesting van statushouders in Nederlandse gemeenten.

Wat is een statushouder?

Een statushouder is een vluchteling die een tijdelijke verblijfsvergunning heeft gekregen op grond van een asielaanvraag. Hij of zij mag de komende 5 jaar in Nederland blijven wonen en moet het asielzoekerscentrum zo spoedig mogelijk verlaten om een normaal bestaan in de samenleving op te bouwen.

Voor hoe lang kunnen mensen een verblijfsvergunning krijgen?

Vluchtelingen krijgen in principe voor 5 jaar een vergunning. Tussentijds wordt gekeken of de situatie in het land van herkomst verbeterd is en kan een vergunning ingetrokken worden. Na 5 jaar kan besloten worden tot een vergunning voor onbepaalde tijd. Dit kan alleen als terugkeer naar land van herkomst uitgesloten is, iemand is ingeburgerd en geen strafblad heeft.

Hoeveel statushouders wachten op een woning in Nederland?

In Nederland zijn er op dit moment duizenden vluchtelingen met een verblijfsstatus die in aanmerking komen voor een woning. Als ze ergens in een gemeente een woning krijgen, is het de bedoeling dat zij een inburgeringscursus gaan volgen, gaan studeren en werken.

Wie bepaalt hoeveel statushouders naar iedere gemeente gaan?

Jaarlijks wordt er door de Rijksoverheid en het COA een aantal statushouders toebedeeld aan de gemeenten. Een grote gemeente krijgt meer statushouders dan een kleinere. Vanuit het asielzoekerscentrum worden er voor de statushouders woningen gezocht in diverse gemeenten. Momenteel wachten veel statushouders op een woning. De Rijksoverheid en het COA hebben gemeenten opgeroepen om extra woningen beschikbaar te stellen.

Huisvesting in Den Haag

Hoe wordt een locatie gekozen?

Krijgen de statushouders voorrang bij de toewijzing van een woning?

Het Rijk heeft bepaald dat statushouders op dit moment voorrang krijgen bij het verkrijgen van woonruimte. Het is ook al jarenlang zo dat statushouders op verschillende locaties verspreid over Den Haag een deel van de vrijkomende sociale huurwoningen toegewezen krijgen. De huisvesting van het grote aantal statushouders mag er echter niet toe leiden dat andere mensen de kansen op een woning kleiner zien worden. Daarom zoekt de gemeente creatieve oplossingen door bijvoorbeeld leegstaande kantoorpanden en verzorgingshuizen te gebruiken of tijdelijke woonunits te bouwen.

Waar in Den Haag komen statushouders te wonen?

Het college van burgemeester en wethouders heeft diverse locaties aangewezen, verspreid over de hele stad. Zie het overzicht van locaties.

Een deel van de statushouders komt in vrijkomende sociale huurwoningen terecht. Dit gebeurt al jaren. Nu ruim 10.000 statushouders in een azc wachten op een passende woning, kijkt de gemeente ook naar andere mogelijkheden. Zo bouwt ze leegstaande gebouwen om naar woningen en plaatst ze tijdelijke of permanente woonunits op plekken waar dat snel kan.

Kan het college een locatie aanwijzen zonder vooraf te overleggen met de buurt?

Ja, dat kan. De afweging of een locatie geschikt is, is een bevoegdheid van het college van burgemeester en wethouders. Het college doet dit in samenspraak met de gemeenteraad. Spreiding van statushouders over de stad heeft daarbij de voorkeur. Bovendien worden alle locaties eerst uitgebreid onderzocht, in nauw overleg met politie en justitie.

Als een locatie is vastgesteld, informeert de gemeente de buurt. Dit gebeurt altijd met een brief en soms ook met een informatiebijeenkomst. Bovendien starten we voor de komst van de statushouders met een omgevingsoverleg. Hierin zijn de gemeente, de politie, professionals en omwonenden vertegenwoordigd. Hier worden de signalenen initiatieven uit de buurt besproken.

Wie betaalt de huisvesting van statushouders?

Statushouders in Den Haag worden gehuisvest in bestaande sociale huurwoningen of in extra gecreëerde woningen. De bouw of verbouw van deze extra woningen betaalt de gemeente, tenzij hier andere afspraken over zijn. Voor onzelfstandige extra woningen krijgt de gemeente subsidie van het Rijk. Ook betalen de statushouders huur voor hun woning.

Statushouders zijn wettelijk verplicht in te burgeren en moeten de kosten daarvan zelf betalen. Zij kunnen hiervoor een lening afsluiten bij het Rijk (DUO).

Net als andere inwoners van Nederland, hebben statushouders recht op een bijstandsuitkering als zij aan de voorwaarden hiervoor voldoen. Voor hen gelden ook de verplichtingen die daarbij horen. Dit is vastgelegd in de Participatiewet. Gemeenten krijgen van het Rijk extra geld om te zorgen voor goede huisvesting en integratie van statushouders. Hoeveel dit is, wordt najaar 2016 bekend.

Hoeveel statushouders moet Den Haag in 2017 huisvesten?

Voor het hele jaar is dat nog niet vastgesteld. Wel voor de eerste helft van het jaar, daarbij gaat het om 393 mensen. Op basis van de huidige prognoses van het COA gaat de gemeente ervan uit dat over heel 2017 rond de 1000 personen moeten worden gehuisvest.

Begeleiding, integratie en dagbesteding

Hoe worden de statushouders begeleid?

De begeleiding start op het moment dat de statushouders hun huurcontract tekenen. Dan worden er direct allerlei administratieve zaken geregeld zoals het inschrijven bij de gemeente en de aanvraag van een uitkering. Na het ondertekenen van het huurcontract hebben de statushouders 2 weken de tijd om te verhuizen vanuit het AZC.

De eerste 3 maanden worden de statushouders intensief begeleid door vrijwilligers van Vluchtelingenwerk. Zij maken de mensen wegwijs in de gemeente en de Nederlandse samenleving. De medewerkers ondersteunen ook bij praktische zaken zoals het regelen van een huisarts, de aanvraag van een zorgverzekering, een school voor de kinderen en het organiseren van gezinshereniging. Daarnaast organiseert Vluchtelingenwerk workshops in groepsverband waarin de statushouders informatie krijgen over verschillende onderwerpen zoals omgaan met geld, gezondheid en informatie over inburgering. Na deze eerste 3 maanden krijgt de statushouder nog 6 tot 9 maanden begeleiding vanuit Vluchtelingenwerk.

Moeten deze mensen verplicht inburgeren? Wie ziet er op toe dat de statushouders hun inburgering ook doorlopen?

Voor volwassen nieuwkomers vanaf 18 jaar geldt in Nederland een inburgeringsplicht. Sinds 1 januari 2013 behoort dit tot de eigen verantwoordelijkheid van de statushouders. Nieuwkomers moeten de taal leren spreken en de Nederlandse samenleving leren kennen. Het voltooien van een (taal)opleiding zorgt voor een betere aansluiting op de arbeidsmarkt.

De begeleiding van Vluchtelingenwerk loopt door tot ongeveer 9 à 12 maanden na aankomst en is afhankelijk van de behoefte van de statushouder. In deze periode krijgt het inburgeringstraject extra aandacht. Voor de inburgering sluiten de statushouders een lening bij DUO. Het Rijk ziet erop toe dat statushouders slagen voor de inburgering. Ze hebben daar 3 jaar de tijd voor.

Hoe gaan ze de taal leren?

Alle statushouders zijn verplicht om in te burgeren en de taal te leren. Om dit proces extra te ondersteunen, werkt de gemeente samen met diverse taalaanbieders in de stad. Ook Vluchtelingenwerk zet in op het vergroten van de capaciteit van taalbuddies, zodat elke statushouder de Nederlandse taal zo snel mogelijk leert.

Hoe zorgt de gemeente ervoor dat de statushouders weten welke normen en waarden in Nederland belangrijk zijn?

De vrijwilligers van Vluchtelingenwerk maken de statushouders wegwijs in de Nederlandse samenleving. Zij nemen hen ook mee in de Nederlandse leefregels, normen, waarden en gewoonten. Daarnaast organiseert Vluchtelingenwerk ook workshops in de eigen taal over deze onderwerpen.

Vanaf medio 2017 moeten statushouders een ‘participatieverklaring’ tekenen, waarin zij worden gewezen op rechten en plichten en de fundamentele waarden van de Nederlandse samenleving. Vluchtelingenwerk is gevraagd een workshop te ontwikkelen waar de elementen van de participatieverklaring worden behandeld. Op dit moment is er nog geen sprake van een wettelijke verplichting. Maar de gemeente wil wel dat statushouders nu al de workshop gaan volgen als onderdeel van het begeleidingspakket van Vluchtelingenwerk.

Wanneer en hoe gaan deze mensen aan het werk?

Twee weken na de inhuizing spreken medewerkers van de gemeente met de nieuwe bewoners af om te kijken op welke manier ze kunnen meedoen in de Haagse samenleving. Doel van dit gesprek (‘brede intake’) is onder meer om vast te stellen welke kennis en (werk)ervaring zij hebben, hoe het staat met de Nederlandse en Engelse taalvaardigheid, wat het leervermogen is en of er rekening gehouden moet worden met psychische problematiek. Op basis van deze brede intake wordt het vervolgtraject bepaald: naar werk, vrijwilligerswerk, of eerst naar school om een startkwalificatie te halen.

Gaan de kinderen naar school in de buurt?

Den Haag kent al jaren een regelmatige instroom van statushouders en arbeidsmigranten en heeft een bestaand onderwijsaanbod voor nieuwkomers van alle leeftijden. De gemeente heeft afspraken gemaakt met de onderwijsinstellingen, zodat voldoende opvanggroepen in de stad beschikbaar zijn.

Alle kinderen tussen de 5 en 18 jaar moeten in Nederland onderwijs volgen. Zij zijn op basis van de Leerplichtwet leerplichtig. Aangezien kinderen die nieuw in Nederland zijn, eerst de Nederlandse taal moeten leren, zijn er verspreid over de stad diverse scholen met speciale klassen voor deze doelgroep waar intensieve taaltraining wordt gegeven. Vanuit daar kunnen deze kinderen doorstromen naar regulier onderwijs. Het is dus goed mogelijk dat de kinderen ook op scholen in de buurt terecht komen.

Gaan de jongeren ook naar school/opleiding/cursus?

Voor jongeren geldt dat de ‘brede intake’ wordt ingezet om hen direct (terug) naar school te krijgen. In samenwerking met de lokale ROC’s wil de gemeente ervoor zorgen dat alle nieuwe statushouders een diploma behalen.

Wat is de dagbesteding van de statushouders?

  • Integreren in een nieuwe samenleving is erg intensief. De statushouders moeten veel zaken regelen (huisarts, verzekering, school voor de kinderen, toeslagen, uitkering, gezinshereniging enzovoort)
  • Vrijwilligers van Vluchtelingenwerk maken de statushouders wegwijs in de Nederlandse samenleving door persoonlijke begeleiding en workshops.
  • Volwassenen vanaf 18 jaar zijn verplicht om een inburgeringstraject te volgen waarbij ze de taal en de Nederlandse gewoonten leren.
  • Statushouders worden gestimuleerd om zo snel mogelijk aan het werk te gaan. Een afgeronde inburgeringscursus en bijvoorbeeld taalonderwijs vergroten hun kansen op de arbeidsmarkt.
  • Nieuwkomers die nog geen betaalde baan kunnen vinden, krijgen hulp bij het vinden van vrijwilligerswerk. Met dit werk kunnen zij hun kennis van de taal en de Nederlandse samenleving verder verbeteren.
  • Initiatieven vanuit de buurt of bijvoorbeeld een sport- of wijkvereniging om activiteiten te organiseren met en voor statushouders zijn ook van harte welkom. Hierdoor leren de nieuwkomers sneller de taal en de Nederlandse gewoonten en voelen ze zich sneller thuis.

Hoe is de gezondheidszorg geregeld?

De mensen worden medisch gescreend bij aanvang van de asielprocedure. Daarnaast hebben statushouders recht op dezelfde medische voorzieningen en zorg als alle inwoners van Den Haag; van vaccinaties door de GGD tot een bezoek aan de huisarts, psycholoog of het ziekenhuis. Om mogelijke psychische problemen in een vroeg stadium te kunnen signaleren, zijn speciale instrumenten ontwikkeld voor zorgprofessionals. Belangrijke intermediairs zoals scholen worden hierover voorgelicht.

Veiligheid

Hoe waarborgt de gemeente de veiligheid van omwonenden rondom de plekken waar de gemeente statushouders huisvest?

De gemeente vindt veiligheid belangrijk voor iedereen en besteedt daar veel aandacht aan. Voor vluchtelingen en statushouders gelden dezelfde regels als voor ieder ander in Nederland. Voor de openbare orde en veiligheid rond huisvestingslocaties heeft de gemeente afspraken met de politie gemaakt. Die let hier ook extra op.

De gemeente heeft regelmatig overleg met de politie, de begeleiders van Vluchtelingenwerk en andere betrokken professionals. Kort voordat de statushouders op een locatie komen wonen, start bovendien het zogenaamde ‘omgevingsoverleg’, waarin signalen uit de buurt besproken worden. Ook (vertegenwoordigers van) de omwonenden worden voor dit overleg uitgenodigd. Veiligheid staat hier hoog op de agenda. Zo kan er direct gehandeld worden indien er zich problemen voordoen.

Daarnaast is er op elke locatie een huismeester. Hij is verantwoordelijk voor het technische en sociale beheer van de locatie. Hij is het aanspreekpunt voor statushouders en omwonenden en heeft ook een signalerende rol naar de gemeente en andere betrokken professionals.

Vrijwilligerswerk, hulp en initiatieven

Hoe kan ik me in Den Haag inzetten voor statushouders?

Hulp van vrijwilligers is van harte welkom. U kunt zich aanmelden als vrijwilliger om statushouders wegwijs te maken in Den Haag. Bijvoorbeeld door ze te helpen met de Nederlandse taal of door ze rond te leiden in hun nieuwe woonplaats. Er zijn ook andere manieren om hulp te geven. Kijk op de pagina over vrijwilligerswerk voor meer informatie.

Informatie voor statushouders die in Den Haag komen wonen

Ik woon momenteel in een asielzoekerscentrum en ik heb een verblijfsstatus. Ik heb gehoord dat ik in de gemeente Den Haag een huis krijg toegewezen. Wanneer kan ik verhuizen?

Helaas kan de gemeente u hierover nu geen informatie verstrekken. Er is een wachttijd voor woningen in Den Haag. Zodra er een geschikte woning voor u vrij komt, krijgt u hierover bericht via uw begeleider van het asielzoekerscentrum. Deze vertelt u dan ook wanneer u een huurcontract kunt komen tekenen en wat u daarvoor mee moet nemen. Na het tekenen van het huurcontract heeft u 2 weken de tijd om te verhuizen.

De afspraak is dat de gemeente Den Haag het COA informeert over beschikbare woningen en dat het COA dit doorgeeft aan het asielzoekerscentrum. Voor vragen hierover kunt u dus ook bij de begeleiders van het asielzoekerscentrum terecht.

Contact

Wilt u meer informatie of heeft u suggesties over een huisvestingslocatie in Den Haag? Stuur dan een e-mail naar het stadsdeel waar de locatie zich bevindt.

Huisvestingslocaties
Locatie E-mail adres stadsdeel
Anna van Hannoverstraat/SZW statushouders.HH@denhaag.nl
Scheveningseweg 90 statushouders.scheveningen@denhaag.nl
Plas van Reef - Deelplan 20 statushouders.LY@denhaag.nl
Nienoordstraat 4 statushouders.escamp@denhaag.nl
Waalsdorperweg statushouders.HH@denhaag.nl
Jupiterkade statushouders.laak@denhaag.nl
Pompstationweg 14 statushouders.scheveningen@denhaag.nl
Van Swindenstraat 14 statushouders.segbroek@denhaag.nl
Zwaarvegersgaarde 95 statushouders.escamp@denhaag.nl
Sumatrastraat 215a statushouders.centrum@denhaag.nl
Randveen 68 statushouders.escamp@denhaag.nl
Stadzijde 5 statushouders.escamp@denhaag.nl
Zieken 103, 107 en 115 statushouders.centrum@denhaag.nl
Narcislaan 4 statushouders.loosduinen@denhaag.nl
Oosteinde-Laan van Wateringse Veld statushouders.escamp@denhaag.nl
Boekweitkamp statushouders.HH@denhaag.nl
Koperwerf statushouders.loosduinen@denhaag.nl

Gepubliceerd: 23 februari 2017Laatste wijziging: 24 juli 2017