Nieuwsbericht

Raad sprak over de programmabegroting 2020-2023 in de Algemene Politieke Beschouwingen

Gepubliceerd: 19 september 2019Laatste wijziging: 26 september 2019

De gemeenteraad sprak donderdag 19 september in de Algemene Politieke Beschouwingen over de programmabegroting 2020-2023.

Stad in de raad en benoeming presidiumlid

Tijdens Stad in de raad gaven 3 insprekers hun visie aan de raad over de Programmabegroting 2020-2023.

Vervolgens stemde de raad in met benoeming van raadslid Dennis Groenewold als lid van het presidium. Hiermee volgt hij raadslid Hanneke van der Werf op. Het presidium is een vertegenwoordiging van 5 leden uit de gemeenteraad. Zij bereiden de agenda van de gemeenteraad voor en bepalen wanneer de gemeenteraad welke onderwerpen bespreekt. Het presidium geeft namens de gemeenteraad ook sturing aan de griffie.

De Algemene Politieke Beschouwingen over de programmabegroting 2020-2023.

Het college heeft eerder de programmabegroting voor de komende 4 jaar bekend gemaakt. Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen (APB) gaven de politieke partijen in hoofdlijnen hun visie op de programmabegroting 2020-2023. Tijdens de APB vindt er geen politieke besluitvorming plaats. De beschouwingen zijn een aftrap voor de bespreking van de begroting tijdens de raadsvergadering op 7 november.

CDA

Het CDA noemde de begroting fraai. Er vallen volgens de fractie 2 zaken op. In de inleiding van de begroting worden slimme oplossingen genoemd om tekorten weg te werken zonder bezuinigingen of lastenverhogingen, maar er wordt 34 miljoen bezuinigd op ouderenzorg en jeugd. De fractie heeft zorgen dat deze bezuinigingen de kwaliteit en toegang tot zorg raken, ten koste van ouderen die hulp nodig hebben om fatsoenlijk thuis te kunnen wonen. Ten kosten van jongeren wiens ouders niet voor hen kunnen zorgen en ten koste van mensen die niet het geld of het netwerk hebben om zichzelf te redden. Het CDA vindt het een oneerlijke keuze en noemde het verschil met het vorige college, waarin werd gekozen voor investeringen in de ouderenzorg. De fractie roept het college op om deze keuze te heroverwegen en met alternatieven te komen. Er zitten genoeg plannen in de begroting die leuk, maar niet noodzakelijk zijn. Het CDA diende, namens de voltallige oppositie een motie in met het verzoek om de structurele bezuinigingen op programma 2.8 te heroverwegen en voor de begrotingsbehandeling van november as te komen met een voorstel voor een alternatieve, structurele dekking. Deze motie werd verworpen.

Het CDA is positief over het bloeiende verenigingsleven in de stad en dat veel mensen zich vrijwillig inzetten voor een ander. De fractie wil de focus leggen op de leefbaarheid in de stad die steeds verder onder druk staat. Er zijn veel klachten over volle afvalcontainers en bijplaatsing of over overlast van bijvoorbeeld shishalounges. Het probleem zit volgens de fractie dieper dan het menselijk gedrag. Het zijn de kerntaken van de gemeente. Je moet er als inwoner van deze stad op kunnen rekenen dat de gemeente de stad schoon, veilig en leefbaar houdt. Handhaving is een groot probleem omdat er te weinig handhavers zijn. En zo krijgen veel inwoners van deze stad het gevoel dat de gemeente meer aan de kant van de overlastpleger staat, dan aan de kant van de burger die overlast ervaart. Het CDA gaf aan niet tegen toerisme, evenementen en een bruisende stad te zijn, maar de fractie wil dat het college vaker van tevoren bedenkt wat mogelijke oplossingen zijn voor negatieve bij-effecten van bestaand en nieuw beleid. Om de effecten van beleid beter inzichtelijk te maken wil het CDA dat de gemeente de LER verder gaat uitrollen over de stad, zoals in Bezuidenhout. Ook wil het CDA dat wordt gekeken naar het effect op de leefbaarheid van onder andere ruimere openingstijden van de horeca, meer evenementen en toerisme, naar het afvalprobleem en het schoon houden van de openbare ruimte. De fractie vraagt of het college bereid is een dergelijke instrument te ontwikkelen. Verder verbaast de fractie er zich over dat er 1000 ambtenaren zijn bijgekomen, terwijl inwoners niks hebben gemerkt van een verbeterde dienstverlening. Ook vroeg de fractie het college toe te zeggen dat bij de bezuinigingen als gevolg van de korting op de loon/prijscompensatie de uitvoering en directe dienstverlening aan de inwoners van onze stad buiten schot blijven.

Hart voor Den Haag/Groep de Mos

Hart voor Den Haag/Groep de Mos stelt harde voorwaarden aan de begroting: deze moet sluitend zijn, de juiste uitdagingen aanpakken, betaalbaar zijn en er moet pas geld uitgegeven worden als het binnen komt. Dat laatste vindt de partij heel belangrijk. Daarom moet de Haagse economie goed draaien en daar investeert de partij graag in. Er moeten omstandigheden voor werkgelegenheid gecreëerd worden, zodat het aantal werklozen daalt en er minder uitkeringen zijn. Dan komt er meer geld vrij voor noodzakelijke investeringen in de zorg, wonen en leefbaarheid. Een euro kan je pas uitgeven als je hem hebt verdiend.

Uit de troonrede blijkt dat de gemeenten geen extra geld krijgen. De partij vraagt het college om de impact hiervan op de stad duidelijk te maken. De partij is blij dat het stadsbestuur investeert in een gezonde economie in Den Haag. De partij maakt zich zorgen over de ontwikkelingen in de zorg. De landelijke overheid laat de gemeente hierin hard vallen, vindt Hart voor Den Haag/Groep de Mos. Het stadsbestuur kiest ervoor om tekorten niet neer te leggen bij inwoners. Daarmee krijgen mensen die zorg nodig hebben de juiste zorg. Ook vindt de fractie het belangrijk dat de stad bereikbaar blijft met de auto en op de fiets. De partij onderstreept dat het hierbij gaat om alle vormen van mobiliteit. Op het gebied van woningbouw benoemt de partij dat er meer sociale woningen gebouwd worden dan in de afgelopen jaren. Ook is de partij blij met meer blauw en handhaving op straat. Verder ziet Hart voor Den Haag/Groep de Mos dat er meer werkgelegenheid komt door de inzet van het college, door bijvoorbeeld de 500plus aanpak en meer investeringen in congressen en evenementen. De partij komt op voor ouderen en ziet graag meer geld voor de bestrijding van eenzaamheid.

Motie Algemene Politieke Beschouwingen over de programmabegroting 2020-2023 (PDF, 340,9 kB)

PvdA

De PvdA ziet dat Den Haag groeit en dat het met veel mensen goed gaat, vooral als je een baan en koophuis hebt. Maar niet iedereen heeft het goed in Den Haag. Juist in tijden van groei verwacht je dat het principe van eerlijk verdelen terugkomt. De partij vindt dat alle welvaart ten goede moet komen van ons allemaal. Maar daarvoor moeten we het investeringsniveau opkrikken, de inkomsten vergroten en alles wat over blijft eerlijk verdelen. Dat doet het stadsbestuur niet volgens de partij: het college investeert zelf niet, maar wacht op de landelijke overheid. Volgens de PvdA moeten de zwakste schouders de last dragen. En daar is de partij het niet mee eens: iedereen moet het beter krijgen, maar daarvoor moet je gedurfde keuzes maken.

De partij geeft het college vier uitdagingen. 1. De stad moet schoner en duurzamer. 2. Er is een gebrek aan betaalbare woningen. Gooi daarom de investeringen omhoog en dwing af dat er meer betaalbare woningen bij komen. 3. Ieder jaar houdt Den Haag geld over op onderwijs en toch wordt erop bezuinigd. Het college moet daar naar kijken. 4. Het stadsbestuur bezuinigt op zorg en welzijn. De komende jaren gaat er structureel 34 miljoen af in de zorg. Dit moet teruggedraaid worden, want je raakt de meest kwetsbare mensen in de stad hiermee.

De rekening ligt bij de mensen die het het allermoeilijkste hebben. De partij roept op om de mens centraal te stellen in plaats van de boekhouding. Daarom heeft de partij, samen met de hele oppositie een motie ingediend. Deze motie werd verworpen. Ook heeft de partij een brief verzonden aan de coalitie met de oproep om de rekening eerlijk te verdelen. De PvdA hoopt op een open houding en een constructieve reactie van de coalitie.

VVD

De VVD noemde de oplopende zorgkosten en de berichten daarover. Deze berichten zijn niet nieuw, maar mensen maken zich er zorgen over. Wij worden steeds ouder en de zorg toegankelijker. Dat is goed nieuws, maar de kosten worden hoger. Om ervoor te zorgen dat we allemaal de zorg krijgen die we nodig hebben, zal er iets moeten veranderen. Zorggeld moet, wat de VVD betreft, naar zorg gaan en dat is goed gelukt in deze programmabegroting. Er gaat per saldo meer geld naar de zorg dan dit jaar. Ook zijn er zorgen over extra geld voor hardwerkende mensen. Maar gelukkig zijn en blijven de kosten laag. 

Woonbeleid is groen beleid. De VVD wil een nog groener Den Haag. De partij vraagt het college of het de aanleg van 2 nieuwe bossen wil overwegen bij de Vlietzone en de Gavi-kavel. De VVD vindt veiligheid de voorwaarde voor vrijheid. De partij pleit voor vergunningplicht voor Shishalounges. De partij vraagt al langer om actie bij salafistische  weekendscholen en wil weten hoe het nu staat met de aanpak. Verder is de partij blij met de aanpak om mensen uit de bijstand te krijgen. Maar werken moet ook lonen. De VVD hoort veel verhalen van ondernemers die een 2e baantje hebben om rond te komen. De partij vraagt het college om een beter beeld te krijgen van mensen die buiten beeld blijven, maar wel een baan hebben. De VVD vindt dat het verkeer moet blijven doorstromen en vroeg het college naar de concrete plannen voor ongelijkvloerse kruising op de Erasmusweg en Lozerlaan. 

Haagse Stadspartij

De Haagse Stadspartij vindt het onverantwoord dat de rekening voor de grote maatschappelijke problemen, zoals klimaatopwarming, lerarentekort en tekorten in de zorg en Wmo naar de toekomst wordt doorgeschoven omdat bestuurders in deze stad liever bezig zijn met beeldvorming en hun achterban. De beeldvorming rond de burgemeester is niet bepaald goed en de partij vroeg de burgemeester naar een reactive op het bericht dat het concept-rapport van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid over de vuurstapels niet vertrouwelijk is gedeeld met het hoofd van de brandweer. Ook vindt de fractie de berichten verontrustend over de politiecultuur en het gebrek aan actie bij de leiding om discriminatie binnen het corps aan te pakken. Verder wilde de partij bevestigd krijgen dat bij de Haagse Sinterklaasintocht alleen roetveegpieten worden ingezet, zodat het aansluit bij de landelijke lijn van de NTR. 

Voor de Haagse Stadspartij zijn de bezuinigingen op zorg en welzijn onacceptabel en daarom heeft de partij samen met alle oppositiepartijen de motie ingediend om de bezuinigingen ongedaan te maken. De financiële nood is zo hoog, dat nu ook al wordt getornd aan de afspraken over de verkoop van Eneco. Ook dat vindt de fractie onacceptabel. Wat de Haagse Stadspartij betreft worden er andere keuzes gemaakt, en worden de lasten op de juiste schouders gelegd. Maar dit college weigert de OZB te verhogen, zodat huiseigenaren worden ontzien. De partij vroeg verder aandacht voor het nieuwe Kunstenplan wat in 2020 wordt vastgesteld en voor de stadsontwikkeling met de zorgen over de ambitie om snel, veel en hoog te bouwen ten kosten van inspraak en zorgvuldigheid. Het tekort aan sociale woningen blijft oplopen en de wachttijden lopen op, evenals het aantal daklozen. Ook is de partij benieuwd naar de concrete voorstellen voor uitbreiding van de milieuzone. 

D66 

Den Haag groeit naar 600.000 inwoners en dat zorgt voor uitdagingen en kansen voor een duurzame aanpak voor wonen, verkeer en voorzieningen. Als het aan D66 ligt, betekent dat voldoende woningen bijbouwen, om te zorgen dat er voor meer mensen plek is. Voldoende woningen in alle segmenten, sociaal, middelduur, betaalbare koopwoningen. Toegankelijk voor iedereen, het liefst in gemengde wijken waar iedereen elkaar ontmoet. De fractie pleitte voor voldoende groen, dit zorgt voor een aantrekkelijke stad. Groen is niet alleen mooi, maar ook nuttig. Denk aan het tegengaan van hittestress en buiten spelende kinderen. D66 vindt dat iedere Hagenaar zich onbeperkt door de stad moet kunnen bewegen. Fietsen is gezond, goedkoop en maakt gelukkig! De partij vindt democratische vernieuwing nodig, zodat het nooit uit hoeft te maken of je tot een minderheid of meerderheid behoort. De partij vindt dat iedereen mee moet doen, maar een belangrijke voorwaarde voor meedoen is dat mensen goed geïnformeerd zijn en de kracht van iedereen te benutten.​

Partij voor de Dieren

De Partij voor de Dieren ziet de goede voornemens van het college niet terug ziet in plannen. Het coalitieakkoord blijft een lijstje goed voornemens en dat is jammer. De keuzes van het college zijn volgens de partij niet uit te leggen. Het college geeft veel geld uit aan stadspromotie en wil hierop niet bezuinigen, maar wel op kwetsbare mensen in de stad. De rekening wordt doorgegeven aan volgende generaties door geld te gebruiken uit de spaarpunten en dividendopbrengsten van de verkoop van Eneco.

De partij wijst erop dat Den Haag in 2030 klimaatneutraal zou moeten zijn, maar vraagt zich af waar de maatregelen in de stad blijven? Zo vindt de partij het van groot belang dat er schoon vervoer is, dat er duurzame keuzes moeten worden gemaakt in het inkoopbeleid en dat er meer groen moet komen in de stad. Ook is de partij tegen de groei van Rotterdam The Hague Airport en tegen het aantasten van de ecologische zone in Den Haag. Verder houdt de partij zich bezig met het verbeteren van dierenwelzijn. De Partij voor de Dieren ziet goede intenties die niet uitgevoerd worden door het college. De rekening wordt opgeschoven en kwetsbare Hagenaars zijn hiervan de dupe.

GroenLinks

Vol realisme, vertrouwen en hoop. Zo kijkt GroenLinks naar hoe de partij invloed kan hebben op het beleid in de stad. Binnenkort is er een grote staking voor toekomst van de planeet over de hele wereld en dat is goed want de effecten van klimaatverandering zijn steeds duidelijker. Met de aangenomen Duurzaamheidnota zijn de kaders voor Den Haag duidelijk. De partij vindt dat alle mensen mee moeten kunnen profiteren van voordelige en duurzame energie. De partij wil de luchtkwaliteit van de stad verbeteren, zeker gezien de PAS-uitspraak. Ook vindt GroenLinks dat we ons groenkapitaal moeten koesteren. Hierin is het college op de goede weg.

De partij is trots dat het college niet beknibbelt op armoedevoorzieningen. De druk op de zorg en de betaalbaarheid daarvan neemt toe. GroenLinks gaat ervan uit dat de komende jaren iedereen in de stad de zorg krijgt die hij/zij nodig heeft. Als blijkt dat kwetsbare groepen niet genoeg geholpen worden, kunnen we hierin bijsturen. GroenLinks wil een zorgzame stad waar je alle hulp krijgt als je dat nodig hebt, een aantrekkelijke stad met goede voorzieningen en een duurzame stad die we op een verantwoorde manier kunnen doorgeven aan de bewoners na ons.

PVV

Volgens de PVV krijgt de inwoner van Den Haag niet alleen met massa immigratie te maken, maar ook met grote bezuinigingen op de zorg. Het college bezuinigt op de zorg en daarmee op de zieken en allerzwaksten in deze stad. Daarom steunt de partij de motie die de oppositie indient om de bezuinigingen terug te draaien. Dit doet de PVV met als bedoeling om met zijn allen te kijken waar we geld vandaan kunnen halen om de bezuinigingen terug te halen. Deze motie is echter verworpen.

Den Haag trekt veel migranten die vaak kansarm zijn en dit neemt het college volgens de PVV voor gegeven aan. De partij vraagt zich af voor wie het college nou echt op komt. In ieder geval niet voor de Hagenees, concludeert de partij. Er zijn gesegregeerde stadsdelen waar vele talen worden gesproken, maar waar maar weinigen werk hebben. De partij is van mening om immigratie een halt toe te roepen. De islamitische radicalisering moet worden aangepakt, want daar wordt de stad veiliger van. De PVV vindt dat er bezuinigd moet worden op kunst en niet op de zorg. Politiek is keuzes maken en volgens de PVV heeft het college gekozen om de Hagenees voor de bezuinigingen te laten opdraaien.

ChristenUnie/SGP

De ChristenUnie/SGP is teleurgesteld na het lezen van de begroting, maar heeft ook grote zorgen. De keuzes van het college zijn niet de keuzes van de ChristenUnie/SGP. De partij pleit voor een begroting en beleid waarbij we niet langer wegkijken, maar omkijken naar elkaar en beter vooruit kijken. De partij uitte haar zorgen over de vraagkant van de drugsmarkt. De partij vroeg het college naar de ambitie om de groeiende vraag in onze stad naar wiet, cocaine en XTC terug te dringen. Al sinds begin 2017 trekt de ChristenUnie/SGP bij het college aan de bel om de verkoop van lachgas aan banden te leggen en diende een initiatiefvoorstel in ‘Van het lachgas af’ met concrete voorstellen voor een gericht gebruiks- en verkoopverbod van lachgas. De partij vindt dat het college vooruitloopt op de verkoopopbrengsten van Eneco. Verkoopopbrengsten, die volgens het coalitieakkoord moeten worden geïnvesteerd in de grote mobiliteits-, woningbouw- en energietransitieopgaven van Den Haag. De ChristenUnie/SGP diende een tegenbegroting in. In de tegenbegroting halveert de ChristenUnie/SGP de voorgenomen bezuinigingen op zorg, jeugd en beschermd wonen en op de medewerkers van de gemeente. Ook worden de bezuinigingen vanuit het coalitieakkoord op welzijnswerk voor de helft teruggedraaid. 

SP 

Landelijke keuzes raken ons diep in de begroting, maar ook in ons dagelijks leven. De partij noemde de verhuurderheffing, de decentralisaties, de participatiewet en de bezuinigingen op de GGZ. Politieke actie blijft uit. De SP spreekt geregeld bewoners uit kwetsbare Haagse wijken, die uit onmacht en frustratie maar ‘omlaag’ zijn gaan trappen. Wat de inwoners nodig hebben is een activistisch stadsbestuur. De fractie is blij met het tien puntenplan om de problemen in de maatschappelijke opvang te lijf te gaan. Ook is de fractie blij dat het armoedebeleid even ruimhartig blijft. Als het om de miljoenentekorten op de Jeugd en Wmo gaat, is wat de SP betreft veel meer nodig dan een opgestoken hand bij het Rijk. De stap naar meer kleinschalige zorg in de wijk juicht de SP natuurlijk toe, maar de fractie uitte haar zorgen over de gevolgen van de bezuinigingen zoals de kwaliteit van zorg. De SP vroeg ook aandacht voor het dichtslibben van daklozenopvang. De partij hoort graag op welke termijn er genoeg sociale huurwoningen bij zijn gekomen om de uitstroom uit de opvang eindelijk op gang te krijgen. De SP vindt dat er meer oog moet zijn voor de meest kwetsbaren in onze stad, ook bij financiële tegenwind.​

NIDA

NIDA vindt dat het college onevenredige bezuinigen doet op het gebied van zorg, jeugd en welzijn. De partij vindt dat het college vooral bezig is met het  binnenhalen van evenementen en van Den Haag een feeststad te maken. Maar de partij wijst erop dat toeristen straks weggejaagd worden als ze struikelen over grofvuil en opengereten afvalzakken. Echte oplossingen om straten schoon te houden blijven uit. De partij uit grote zorgen over de bezuinigingen van het college. De keuzes vindt NIDA niet verantwoord. Ook wijst de partij het college erop dat de verantwoordelijkheid voor Hagenaars als het gaat om de begroting ligt bij het college en niet bij de landelijke overheid. Het college wijst te vaak naar ‘het andere Den Haag'. Daarom steunt NIDA de motie die de oppositie indient. Dat mogen de meest kwetsbaren verwachten van de raad. Wel is de partij tevreden over de bouw van meer sociale woningen, maar de positie van starters is nog steeds zorgelijk. Maatregelen hiervoor zijn noodzakelijk, want jongeren verdienen het om kapitaal op te bouwen.

Verder vindt NIDA discriminatie onaanvaardbaar, we moeten elkaar respecteren en elkaar niets opleggen. Toch krijgen velen in deze stad hier mee te maken. De partij ziet geen concrete stappen voor de groeiende groep die met deze discriminatie te maken krijgt. De partij vindt ook dat juist de politie niet zelf moet discrimineren. De partij mist hierin een juiste visie, ambitie en budgettering om dit onderwerp aandacht te geven. De partij vindt ook mobiliteit een belangrijk onderwerp en roept het college op om mensen die afhankelijk zijn van de auto niet onmogelijk te maken om mobiel te blijven in deze stad. Verder merkt NIDA op dat de maatregelen om Den Haag duurzaam te maken nog niet lukken: er is veel verstening en de luchtkwaliteit is slecht. Begroten is keuze maken en het college kiest voor de spelen en niet voor het brood.

50PLUS

50PLUS vroeg aandacht voor zorg en WMO. Vooral voor ouderen die zelfstandig thuiswonen is goede huishoudelijk hulp essentieel, net als medische steun en controle. Niet voor iedereen is mantelzorg beschikbaar en daar moet op een professionele manier antwoord op worden geven. De partij noemde de harde bezuinigingen op zorg, met name de jeugd en ouderen. Op dit moment kunnen veel mensen nog geen zorg krijgen die ze nodig hebben. De partij vroeg ook aandacht voor mobiliteit voor ouderen en uitte haar zorgen over de problemen met bijvoorbeeld bus 18. 

Partij van de Eenheid

De Partij van de Eenheid kijkt met bezorgdheid terug naar het afgelopen jaar, en moet helaas constateren dat in de voorliggende plannen weinig reden is terug te vinden om deze bezorgdheid te laten afnemen. De partij constateert dat de moslims in Den Haag (en de rest van Nederland) in toenemende mate te maken hebben gekregen -en zullen krijgen- met haat en polarisatie. Een zorg voor de partij is het recent ingevoerde niqaabverbod. Dit leidt niet tot een verbetering, maar verslechtering van de positie van moslims in de stad. De partij roept het college op om steviger in te zetten op aanpak van haat en intolerantie. ​

Reactie college

Wethouder van Financiën, Rachid Guernaoui, spreekt over de financiële uitdagingen van de stad en over de forse financiële tegenwind vanuit het rijk met name door landelijke ontwikkelingen als stijgende kosten van de jeugdhulp en de WMO en de fors lagere uitkering van het gemeentefonds. Het kabinet heeft hierop niet thuis gegeven, ondanks oproepen vanuit gemeenten. De wethouder doet nogmaals een oproep aan het kabinet om de financiële problematiek van de gemeenten op te lossen. In totaal is er 334 miljoen euro aan knelpunten en intensiveringen voor de komende vier jaar. Het college heeft in de begroting een balans gevonden tussen het uitvoeren van het coalitieakkoord en het oplossen van de financiële knelpunten. Dit heeft geleid tot een sluitende begroting zonder harde bezuinigingen en lastenverzwaring. Dit betekent wel dat er maatregelen zijn getroffen op het gebied van de zorg, jeugd en WMO. De gemeente houdt verder in de begroting rekening met verkoop Eneco en de stijging van loon- en prijscompensatie die niet automatisch wordt doorgegeven.

De vergadering terugkijken?

De volledige vergadering is online terug te zien.