Opening van de Haagse Vrijheidsweken, 12 april 2019

Toespraak door burgemeester Pauline Krikke


“Je weet pas wat vrijheid is als die je wordt afgenomen”.
Woorden van Henny Dormits, geboren en getogen in Den Haag.

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was ze tien jaar oud.
De oorlog die haar leven dramatisch zou veranderen.
Want de familie Dormits was Joods.
Dat zij, samen met haar ouders en zusje, die verschrikkelijke tijd overleefde, grenst aan een wonder.

Ontelbare scholieren hebben sindsdien van  Henny Dormits gehoord hoe het is om je vrijheid te verliezen.
Uit de eerste hand.

Hoe het is om niet meer te kunnen gaan en staan waar je wil.
Niet met meer met klasgenootjes te kunnen gaan zwemmen, omdat het zwembad verboden terrein is geworden.
Niet meer te mogen fietsen.
Gebrandmerkt te worden door een grote gele ster op je kleren.

Hoe het is om te worden opgepakt en opgesloten in Westerbork.

Elke week lotgenoten te zien vertrekken en nooit meer iets van ze te horen.
Om uiteindelijk ook zelf in die goederenwagon te moeten stappen.
En onder erbarmelijke omstandigheden te worden afgevoerd naar een concentratiekamp.

Het zijn zulke verhalen, die ons telkens weer met de neus op de feiten drukken.
Hoe kostbaar vrijheid is.
Hoe die vrijheid ons stap voor stap, soms bijna onmerkbaar, ontnomen kan worden.
En hoe belangrijk het is om deze verhalen te blijven vertellen, door te geven aan nieuwe generaties.

“Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren”.
Zo begint artikel 1 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.

In december was het 70 jaar geleden  dat dit baanbrekende document werd aangenomen door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.

Een mensenleven later heeft die Universele Verklaring niets aan kracht ingeboet.
En is zij nog altijd bitterhard nodig.
Als ijkmaat voor een menswaardig leven.

Ver weg maar ook minder ver weg, zelfs in Europa, zien we autoritaire en nationalistische krachten aan invloed winnen.
Krachten die rechten van minderheden met voeten treden.
En die lak hebben aan internationale verdragen.

Ik hoef u er niet van te overtuigen dat dit een zorgelijke ontwikkeling is.
Een ontwikkeling die haaks staat op waar wij in Den Haag voor staan.
Als internationale stad van vrede en recht.
En het hart van de Nederlandse democratie.

Juist daarom ben ik zo blij met het bestaan van de Haagse Vrijheidsweken.
Want we realiseren ons vaak nauwelijks hoe gelukkig wij mogen zijn dat wij hier in vrijheid kunnen leven.

De Vrijheidsweken bieden ons alle gelegenheid om dat wél te doen.
Terug te blikken op de duistere oorlogsjaren.
De verhalen te horen van mensen die oorlog en onvrijheid aan den lijve hebben ondervonden. 
Zowel toen als nu.
En om datgene te vieren dat even belangrijk is als zuurstof en voedsel:
vrijheid.

Gepubliceerd: 12 april 2019Laatste wijziging: 12 april 2019