Op de grens van kunst en mode

Marije de Haan won de LICHTING 2010, de prijs voor het beste mode-eindexamen van Nederland. Ze maakte een spannende collectie, gebaseerd op oude crime scene-foto’s. ‘Ik ben altijd op zoek naar het surrealistische.’

7 jaar was Marije de Haan toen ze besloot modeontwerpster te worden. ‘Ik weet niet waarom, maar in vriendenboekjes schreef ik toen al bij 'wat wil je worden' altijd 'modeontwerpster''.

Conceptueel denken

Marije, afkomstig uit Friesland, begon aan de academie in Arnhem maar stapte na een jaar over naar de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. ‘De studie hier heet textiel en mode en is dus breder dan alleen mode. De academie hier denkt heel conceptueel. Je hele concept moet aan alle kanten waterdicht zijn, pas daarna ga je dat vertalen in een collectie. Ik hou daarvan. Dat wil niet zeggen dat ik geen commerciële of draagbare dingen wil maken, maar ik hou ervan na te denken en research te doen.’

‘Dat ik de LICHTING 2010 zou winnen had ik oprecht níet verwacht. Van elke academie selecteren de hoofddocenten 2 kandidaten in samenspraak met modeorganisatie HTNK. Op de dag van de LICHTING-show had ik al twee workshops gevolgd en ik had werk van andere kandidaten gezien, dat heel mooi was. Mijn eigen werk is zó conceptueel, dat gaat niet meer over mooi zijn.’

Marije baseerde haar collectie ‘Flatliners’ op misdaadfoto’s uit de eerste helft 20e eeuw. Ze laat foto’s zien van vermoorde mensen, die theatraal in het fotobeeld liggen, een gaatje in het hoofd, de ledematen en kledingstukken onwerkelijk om hen geen gedrapeerd. ‘Ik zie dit niet als gruwelijk, maar als surrealistisch. Kijk naar de bizarre houdingen, naar de positie in het vlak.’

Zwarte humor

Ze toont een foto van een mooie jonge vrouw, die volgens de politie een moordenaar was. Achter haar staat een agent, van wie alleen de pet te zien is boven het hoofd van de vrouw. Op een andere ligt een dode man met zijn hoofd achterover, zodat je alleen zijn kin ziet. ‘Dit doet me denken aan Magritte. Het heeft een soort zwarte humor, ik wil het met luchtigheid en afstandelijkheid presenteren, geen drama. Ik heb teksten van politiefotografen gelezen, die maken onderling gewoon grapjes over de lijken die ze fotograferen. Toen bedacht ik dat ik iets Addams Family-achtigs kon doen en het hoofd van een man in zijn overhemd laten verdwijnen. Ik heb antiek kant gebruikt om de sfeer van die foto’s weer te geven.’

Pijnlijk feit is dat de Telegraaf daags na de show een creatie van Marije oppakte als “mannenburka”. ‘Dat is het dus níet, daar ben ik helemaal niet mee bezig. Je wilt niet weten wat er gebeurt als een krant zoiets over je schrijft. Dan staan er opeens berichtjes over je op rechts-extremistische sites.’

Met haar collectie ‘Flatliners’ wint Marije een bedrag van € 10.000. Haar collectie hangt 3 maanden bij SpicePR in Amsterdam en zij krijgt een trip naar New York aangeboden. Daar is zij onderdeel van het stylingteam van de G-star Raw show. ‘Je denkt bij G-star aan leuke t-shirtjes, maar het merk is zo groot, ze hebben zoveel lijnen, van heel draagbaar tot heel avant-gardistisch.’

Draagbaar

‘Of een collectie draagbaar is speelt voor mij geen rol. Mijn denkwereld is voor mij het belangrijkste. Ik moet nu echt anders gaan denken. Ik werk graag op de grens van kunst en mode, maar ik ben nu ook wel enthousast om mijn collectie te gaan vertalen naar een draagbare collectie. Flatliners is voor mij meer geworden dan een concept, het is een manier van werken. Ik ben altijd op zoek naar het surrealistische, het verstilde, het vervreemdende. Dat zal ook terugkomen in een draagbaardere vorm.’

‘Ik vlieg 12 september naar New York en 14 september is daar de show. Ik heb er voor mezelf een weekje aan vastgeplakt. Ik ga ook een beetje om me heen kijken naar mogelijkheden. Verder heb ik door alle drukte nog niet de kans gehad echt na te denken over mijn toekomst. Ik ga in elk geval door met deze collectie en ik werk samen met verschillende mensen. In Den Haag zit ik nog wel even goed, zeker als er een mooi atelier op me afkomt!’

• www.marijedehaan.com
• Lees meer over Marije op www.csdenhaag.nl